न्यूज अभियान
हरेक खबर विशेष खबर

काठमाडौं, ३१ असार । १ दृश्य: गेट बाहिरको पार्किङ र भित्रको ‘डिल’ : नेपाली राजनीतिको एउटा बडो रोचक र नियमित दृश्य छ— बालुवाटार, बूढानीलकण्ठ या खुमलटारका गेट अगाडि मिडियाका क्यामेराहरू लस्करै ठडिएका हुन्छन्।

भित्र ठूला नेताहरूबीच 'गोप्य' वार्ता चलिरहँदा, बाहिर सञ्चारकर्मीका गाडी र ओभरकट लगाएका पत्रकारहरू कुरिरहेका हुन्छन्। राजनीतिक चिन्तकहरू यसलाई ‘रहस्यमय पार्किङ’ भन्न रुचाउँछन्, जहाँ गाडी मात्र होइन, देशको भाग्य र जनताका अपेक्षाहरू पनि केही नेताको स्वार्थका लागि 'पार्क' गरेर राखिन्छन्।

जब नेताहरू मुस्कुराउँदै बाहिर निस्कन्छन्, मिडियाले सोध्छ  "सहमति भयो त नेताज्यू?" नेताको तयारी जवाफ आउँछ— "वार्ता सकारात्मक भएको छ, देशलाई निकास दिन हामी एक ठाउँमा छौँ।"

तर, यो 'एक ठाउँ' देश र जनताका लागि होइन, भागबन्डा र सत्ताको आयु लम्ब्याउनका लागि मात्र हो भन्ने कुरा बुझ्न अब कुनै राजनीतिक पण्डित भइरहनु पर्दैन। राजनीतिक विश्लेषकहरूको मत छ कि मिडियालाई गेट बाहिर अल्मल्याएर भित्र गरिने यस्ता 'रहस्यमय' सहमतिहरूले लोकतन्त्रलाई पारदर्शी होइन, थप अपारदर्शी बनाउँदै लगेका छन्।

२. सत्तापक्षको पाठशाला: विरोध कसरी गर्ने, सरकारै सिकाउँछ !

अहिलेको राजनीतिक परिदृश्य हेर्दा लाग्छ, नेपालमा प्रतिपक्षले कसरी आन्दोलन गर्ने वा विरोध गर्ने भनेर टाउको दुखाउनै पर्दैन। किनकि, सत्तापक्ष आफैँले विरोधका नयाँ-नयाँ मोडेलहरू आविष्कार गरेर प्रतिपक्षलाई ट्युसन पढाइरहेको छ।

"जब सरकारमा बस्नेहरू नै नीतिगत भ्रष्टाचार, कुशासन र आन्तरिक कलहमा रुमल्लिन्छन्, तब उनीहरूले प्रतिपक्षलाई गुलेलीमा ढुङ्गा राखेर आफ्नै झ्यालमा हान्ने बाटो देखाइदिइरहेका हुन्छन्।"

एक राजनीतिक विश्लेषक : सिंहदरबारको गेटमै तेर्सिए बाइक: मिडिया हाउसको ‘रहस्यमय पार्किङ’ विरुद्ध अनेरास्ववियुको अनौठो धक्का : काठमाडौँको सत्ता राजनीतिमा 'पार्किङ' शब्दले नयाँ राजनीतिक तरंग पैदा गरेको छ।

सिंहदरबारभित्र र बाहिरका गेटहरूमा राजनीतिक समीकरणका लागि हुने 'रहस्यमय पार्किङ' को शृङ्खला चलिरहँदा आज बुधबार सिंहदरबारको दक्षिण गेट भने विद्यार्थीका मोटरसाइकलले भरियो।

नेकपा (एमाले) निकट विद्यार्थी संगठन अनेरास्ववियुले सिंहदरबारको मुख्य प्रवेशद्वार अगाडिको सडकको बीचभागमै आफ्ना मोटरसाइकलहरू तेर्स्याएर पार्किङ गरी आकस्मिक रूपमा सडक ठप्प पार्दै सरकारविरुद्ध जबर्जस्त प्रदर्शन गरेको छ।

सडक र सदनको दोहोरो चरित्र: सत्तापक्षका मन्त्री वा सांसदहरू नै संसद्‌मा आफ्नै सरकारको आलोचना गर्छन्। सरकारमै बसेर सडक प्रदर्शन गर्ने र डण्डा बर्साउने अचम्मको कला नेपाली राजनीतिमा मात्र देख्न पाइन्छ।

सजिलो प्रतिपक्ष: प्रतिपक्षलाई त झन् हाइसुचो छ! जनताका वास्तविक मुद्दा (महँगी, बेरोजगारी, मलखादको अभाव) मा अनुसन्धान गरेर सरकारलाई घेर्नु पर्नेमा, प्रतिपक्ष केवल सत्तापक्षले फालेका 'हड्डी' (विवाद र काण्डहरू) पर्खेर बस्छ। सरकारले गल्ती गर्छ, प्रतिपक्षले तयारी मसला पाउँछ। यो त 'पाकेको पाङ्ग्रो' गुडाए जस्तै सजिलो भयो।

३. राष्ट्रिय मुद्दामा 'मौनव्रत', स्वार्थमा 'महागठबन्धन'
जनता र मुलुकका लागि एक हुनुपर्ने अनगिन्ती अवस्थाहरू आए। देशको आर्थिक संकट, सीमा विवाद, वा युवाहरूको सामूहिक पलायन जस्ता गम्भीर विषयमा यी नेताहरू कहिल्यै २४ घण्टा लगातार बैठक बस्दैनन्। तर, कुनै संवैधानिक निकायको पद पड्काउनु पर्दा वा सरकार गिराउनु पर्दा यिनीहरू रातारात एक हुन्छन्।

राजनीतिक चिन्तकहरू भन्छन्— "नेपालमा सत्तापक्ष र प्रतिपक्ष भनेका एउटै सिक्काका दुई वटा पाटा हुन्, जसलाई तिर्खा लाग्दा एउटै इनारको पानी खान्छन्, तर जनताका अगाडि भने बाघ र भालु जस्तै मञ्चमा लड्ने नाटक गर्छन्।"

सरकारले प्रतिपक्षलाई रचनात्मक हुन सिकाइरहेको छैन, बरु कसरी पालो पर्खेर बस्ने र मौका आउनासाथ सत्ताको कुर्सीमाथि झम्टिने भन्ने 'सर्तसहितको राजनीति' सिकाइरहेको छ।

किन भयो ‘मोटरसाइकल पार्किङ’ प्रदर्शन ?
काठमाडौँका विभिन्न स्थापित सञ्चारगृह (मिडिया हाउस) का गेट तथा सडक क्षेत्रमा केही समयदेखि सरकार पक्षबाट भइरहेको शंकास्पद पार्किङ, सञ्चारमाध्यममाथिको ठाडो हस्तक्षेप र नागरिकको स्वतन्त्रतामाथि सिर्जना गरिएको भयको विरोधमा यो साङ्केतिक प्रदर्शन गरिएको हो।

प्रदर्शनकारीहरूले हातमा "गरिबको आवाज दबाउन पाइँदैन", "राज्य आतंक बन्द गर" र "सिंहदरबार होसियार" जस्ता कडा नारा लेखिएका प्लेकार्ड बोकेका थिए। सडकको बीचमै बाइक तेर्स्याएर चक्काजाम गरेपछि प्रहरीले बल प्रयोग गरी अनेरास्ववियुका केन्द्रीय अध्यक्ष दीपक धामीसहित आधा दर्जन बढी विद्यार्थी नेताहरूलाई नियन्त्रणमा लिएको छ।

विश्लेषण: सत्ताको पाठशाला र प्रतिपक्षलाई ‘पाकेको खिर’
यो प्रदर्शनले नेपालको समकालीन राजनीतिमा एउटा बडो विडम्बनापूर्ण र घोचपेचपूर्ण सत्य उजागर गरेको छ। मुलुक चरम आर्थिक संकटमा गुज्रिरहेको बेला र देशका लागि सबै शक्तिहरू एक ठाउँमा उभिनुपर्ने संवेदनशील घडीमा, सत्तापक्ष आफैँ प्रतिपक्षलाई ‘आन्दोलन कसरी गर्ने’ भनेर सिकाइरहेको छ।

मिडिया र नेताको ढोकामा ‘रहस्यमय पार्किङ’: नेताहरू मिडियालाई गेट बाहिर लामबद्ध बनाएर भित्र रहस्यमय भागबन्डामा व्यस्त हुन्छन्। उता, सरकारको आलोचना गर्ने स्वतन्त्र मिडिया हाउसका गेट अगाडि त्रास फैलाउन सरकारी संयन्त्रका गाडीहरू ‘रहस्यमय’ ढंगले पार्क गरिन्छन्। सत्तापक्षले सिकाएको यही ‘पार्किङ शैली’ लाई आज विद्यार्थीहरूले सिंहदरबारको मूल गेटमै बाइक तेर्स्याएर फर्काइदिएका छन्।

प्रतिपक्षलाई झन् सजिलो: प्रतिपक्षले जनसरोकारका मुद्दामा अनुसन्धान गर्नै पर्दैन। सरकार आफैँले यस्ता काण्ड र हर्कतहरू गर्छ, जसले प्रतिपक्षलाई सडकमा ओर्लिने रेडिमेड मसला दिन्छ। सत्तापक्षले नै सडकमा अराजकता र राज्य आतंकको बाटो देखाइदिएपछि प्रतिपक्षका लागि आन्दोलनको बिस्कुट चपाउनु भन्दा पनि सजिलो भएको छ।

जब देश बनाउने थलो सिंहदरबार र देशलाई बाटो देखाउने मिडिया हाउसहरू घेराबन्दीमा पर्छन्, तब सडकमा देखिने यस्ता ‘मोटरसाइकल पार्किङ’ हरूले केवल बाटो मात्र छेक्दैनन्, सिंहदरबार भित्र लुकेको शासकीय अहंकारलाई पनि ठाडो चुनौती दिन्छन्।

गेट बाहिरको रहस्यमय पार्किङ र भित्रको सत्ता-समीकरणको खेलले अन्ततः लोकतन्त्रको हुर्मत लिइरहेको छ। जनता भने रङ्गमञ्च बाहिर बसेर आफ्नै खल्ती रित्तिएको टुलुटुलु हेर्न विवश छन्।

यो पनि पढ्नुहोस् : 

‘सञ्चारगृहमा अवरोध लोकतान्त्रिक मूल्यविपरीत’ मनिष झाको टिप्पणी, घटनाको अनुसन्धान र कारबाहीको माग

​'गाडीको हर्न' मा हरायो सुकुम्बासीको क्रन्दन: सरकारको 'डाइभर्ट पोलिटिक्स' मा फेरि फसे माननीयहरू !

कालो अक्षरले लेखिनेछ मिडिया र नेताको गेटको 'रहस्यमय पार्किङ': संसदमा प्रतिपक्षको गर्जन, रास्वपा मौन !