न्यूज अभियान
हरेक खबर विशेष खबर

काठमाडौं, १ साउन ।  १. प्रधानमन्त्री बालेन शाह सरकार गिराउने खेल: बालुवाटार घेर्ने ‘भित्री र बाहिरी’ खिचडी : ​काठमाडौँको सडकबाट सिंहदरबार छिरेका र अन्ततः बालुवाटारको कुर्सीमा विराजमान भएका नेपालकै इतिहासका सबैभन्दा युवा प्रधानमन्त्री बालेन शाह अहिले संसद् र सडक दुवैतर्फका अदृश्य शक्तिहरूको चक्रव्यूहमा परेका छन्।

२६ प्रतिशतको संसदीय जनमत र 'जेन जी' विद्रोहको रापतापमा उभिएको यो सरकारलाई कसरी ढाल्ने भन्ने विषयमा भित्री कोठाहरूमा अनेकन् खिचडी पाक्न थालेका छन्।

​दुईतिहाइको अस्त्र र बहुमतको अंकगणित: बालेनको 'पपुलिष्ट' र 'एन्टी-इस्टाब्लिसमेन्ट' शैलीबाट त्रसित पुराना राजनीतिक दलहरू जुनसुकै मूल्यमा बहुमत वा दुईतिहाइ जुटाएर यो सरकार पन्छाउन लागिपरेका छन्।

​राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय दाउपेच: कुटनीतिक वृत्तमा बालेनको सन्तुलनहीन परराष्ट्र नीति र 'अराजक' राष्ट्रवादको छवि देखाउँदै छिमेकी तथा अन्तर्राष्ट्रिय शक्ति केन्द्रहरूलाई पनि यो सरकार फेरबदलमा 'कम्फर्टेबल' साझेदार बन्न लबिइङ भइरहेको बुझिन्छ।

​अदृश्य शक्तिको 'सक्रियता': भ्रष्टाचार विरोधी कठोर कदम र राज्यका पुराना 'सिन्डिकेट' भत्काउने बालेनको १०० बुँदे कार्ययोजनाले राज्यका बिचौलिया र ठेकेदार वर्ग छटपटिएका छन्। त्यसैले, सिंहदरबारका कर्मचारीतन्त्रदेखि लिएर व्यापारी घरानासम्म बालेनलाई 'फेलियर' सावित गर्न भित्रभित्रै सक्रिय छन्।

​राजनीतिक विश्लेषकको घोचपेच: "बालेनले महानगर चलाए जसरी देश चल्छ भन्ने सोचे, तर देश चलाउन डोजर मात्र होइन, संसद् र छिमेकी फकाउने 'सुपर-ग्लो' पनि चाहिन्छ।

अहिले पुराना दलहरू बालेनको पपुलिजम भन्दा पनि उनको ‘अपरिपक्वता’ सँग डराएका हुन् कि जस्तो भान पार्दै आफ्नै कुर्सी सुरक्षित गर्न मरिहत्ते गरिरहेका छन्।"

​२. नेपाली कांग्रेसको महाभारत: सानेपा भर्सेस चुनदेवीको नयाँ 'शीतयुद्ध'

​नेपाली कांग्रेसको आन्तरिक कलह अब कोठाचोटि र चिया पसलबाट बाहिर निस्केर दुई समानान्तर शक्ति केन्द्रमा परिणत भएको छ। एकातिर सानेपा (सभापति गगन थापा र संस्थापन गुट) छ भने अर्कोतिर चुनदेवी (शेरबहादुर देउवा र पुराना नेताहरूको असन्तुष्ट गुट) उभिएको छ। 

​सानेपा भर्सेस चुनदेवी: शक्ति संघर्षको तुलनात्मक रूपरेखा विशेषता/विषय

सानेपा गुट (गगन-विश्वप्रकाश समूह)

चुनदेवी गुट (देउवा-पूर्णबहादुर समूह)

 मूल नेतृत्व पार्टी सभापति गगन थापा, महामन्त्री विश्वप्रकाश शर्मा

पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा, पूर्णबहादुर खड्का, शेखर कोइराला
वैधानिकताको दाबी

विशेष महाधिवेशनमार्फत वैधानिक केन्द्रीय कमिटी गठन भएको दाबी

विशेष महाधिवेशन अवैध भएको भन्दै नियमित महाधिवेशनको माग ।

मुख्य गतिविधि

सानेपा मुख्यालयबाट पार्टी सञ्चालन र नयाँ सदस्यता वितरण, चुनदेवीमा समानान्तर सम्पर्क कार्यालय स्थापना, गुटको बैठक र भेला

रणनीति

नयाँ पुस्ताको नेतृत्व स्थापित गर्ने र पुरानो संसद्वादी ढाँचा भत्काउने, सानेपालाई गलाउने, अलग्गै भेला गर्ने र आवश्यक परे नयाँ पार्टी गठन गर्नेसम्मको चेतावनी

​६ गतेपछिको ‘महा-संग्राम’: चुनदेवीमा पूर्वपदाधिकारीहरूको बैठकले राष्ट्रिय भेलाको मिति तोक्ने अन्तिम तयारी गरेको छ। ६ गतेको समयसीमा नाघेपछि यसले थप उग्र रूप लिने निश्चित छ।

देउवा गुटले सानेपालाई साउनभरिको मात्र अल्टिमेटम दिएको छ, यदि सुनुवाइ नभए नेपाली कांग्रेसको औपचारिक विभाजन टार्न कतैबाट पनि सम्भव देखिँदैन।

​विश्लेषकको तिखो टिप्पणी: "गगन थापाले इतिहासमै पहिलोपल्ट देउवाको 'गढी' भत्काएर सानेपामाथि कब्जा त जमाए, तर बुढानीलकण्ठका चतुर खेलाडी देउवा अहिले चुनदेवीको ओडारमा बसेर सिंहको जसरी अर्को गर्जन गर्ने तयारीमा छन्।

कांग्रेसमा सिद्धान्तको बहस कहिल्यै हुँदैन, यहाँ बहस त केवल कसको फेर समातेर सिंहदरबार छिर्ने र कसको भाग खोस्ने भन्नेमै सीमित छ।"

३. समग्र विश्लेषण: अस्थिरताको चक्रव्युहमा नेपाल

​अहिलेको राजनीतिक दृश्य हेर्दा लाग्छ नेपाल कहिल्यै नटुंगिने राजनीतिक प्रयोगशाला हो।

एकातिर नयाँ पुस्ताको उत्साह बोकेका बालेन शाह परम्परागत राजनीतिको दाउपेच र वैदेशिक इसाराका कारण सत्ता जोगाउने ध्याउन्नमा छन्।

अर्कोतिर, देशकै सबैभन्दा पुरानो पार्टी नेपाली कांग्रेस आफ्नै अहंकार र गुटगत स्वार्थका कारण सानेपा र चुनदेवीको दुई चिरामा विभाजित भइरहेको छ। 

​यस्तो स्थितिमा जनसरोकारका मुद्दा, अर्थतन्त्रको संकट र सुशासनका कुरा ओझेलमा परेका छन्।

नेताहरूका लागि 'संसद्' केवल अंकगणित मिलाउने थलो र 'पार्टी' आफ्नै सहकर्मीलाई सिध्याउने अखडा बनेको छ।

परिणामतः, सत्ता फेरबदल र नयाँ समीकरणको खेल फेरि सुरु हुँदैछ, जसले देशलाई पुनः अनिश्चयको बाटोतर्फ धकेल्ने निश्चित छ।