संसद्मा जनताको 'ढुकढुकी' : यी ५ सांसद, जसको भाषणले रोस्ट्रम मात्र होइन, नागरिकको मन पनि हल्लाउँछ
काठमाडौं, ३१ असार । संसद् केवल कानुन बनाउने थलो मात्र होइन, यो त देशको ऐना र नागरिकको दुःख-सुख पोख्ने मञ्च पनि हो।
२०८३ सालको यो राजनीतिक परिदृश्यमा संसदीय बैठकहरू नियाल्दा केही यस्ता अनुहारहरू अग्रपंक्तिमा देखिन्छन्, जसले रोस्ट्रममा पाइला टेक्ने बित्तिकै संसद्को माहोल नै बदलिदिन्छन्।
तिखो घोचपेच, तथ्यको प्रहार र आम मानिसको भावना समेटिएको शैलीका कारण निकै चर्चामा रहेका ५ माननीयहरूको भाषण शैली र उनीहरूको शसक्त उपस्थितिको विशेष चिरफार र विश्लेषण:
१. भीष्मराज आङ्देम्बे (नेपाली कांग्रेस): 'शान्त तर संसद् हल्लाउने प्रमुख प्रतिपक्षी गर्जन'
नेपाली कांग्रेसका संसदीय दलका नेता एवं प्रमुख प्रतिपक्षी दलका नेताका रूपमा भीष्मराज आङ्देम्बेको उदय यो संसद्को सबैभन्दा रोचक मोड बनेको छ।
भाषणको शैली र विशेषता: आङ्देम्बेको शैली सुरुमा निकै शान्त र भद्र लाग्छ, तर जब उनी विषयवस्तुमा पस्छन्, सरकारका कमजोरीमाथि यस्तो तिखो वाण प्रहार गर्छन् कि सत्तापक्षका मन्त्रीहरू निरुत्तर बन्छन्।
नागरिकको मन छुने पक्ष: उनी तल्लो तहका आदिवासी, जनजाति र सीमान्तकृत नागरिकका सवाललाई अत्यन्तै मर्मस्पर्शी ढंगले उठाउँछन्।
घोचपेच विश्लेषण: राजनीतिक दाउपेचमा रुमल्लिएको कांग्रेसभित्र 'सरप्राइज' प्याकेजका रूपमा उदाएका आङ्देम्बेले रोस्ट्रमबाट सरकारलाई गर्ने खबरदारीले पुराना र स्थापित भनिएका नेताहरूलाई समेत सोच्न बाध्य बनाएको छ। उनको भाषणमा 'सन्तुलित तर विष्फोटक' घोचपेच लुकेको हुन्छ।
२. ज्ञानेन्द्र शाही (राप्रपा): 'तथ्य र आक्रोशको सम्मिश्रण, युवाको ढुकढुकी'
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का प्रवक्ता समेत रहेका ज्ञानेन्द्र शाही संसद्मा सबैभन्दा बढी सुनिएका र सामाजिक सञ्जालमा हेरिएका सांसद हुन्।
भाषणको शैली र विशेषता: उनी राष्ट्रियता, आर्थिक बेथिति र युवा बेरोजगारीका मुद्दामा आक्रामक रूपमा प्रस्तुत हुन्छन्। उनको बोलीमा एउटा फरक खालको आक्रोश र ऊर्जा हुन्छ।
नागरिकको मन छुने पक्ष: देशका युवाहरू किन विदेश पलायन भइरहेका छन् र राज्य किन मुकदर्शक छ भन्ने कुरालाई उनी साधारण जनताले बुझ्ने भाषामा, सिधै सिंहदरबारलाई औँला ठड्याएर भन्छन्।
घोचपेच विश्लेषण: शाहीको भाषणको मुख्य हतियार नै 'आक्रामक घोचपेच' हो। पुराना दलका नेताहरूलाई उनीहरूको इतिहास र वर्तमानको असफलता सम्झाउँदै संसद्मै र्यानखर्यारख्ती पार्ने उनको शैलीले सर्वसाधारणलाई ताली बजाउन बाध्य पार्छ भने सत्तासीनहरूलाई आसनमा छटपटी गराउँछ।
३. खुस्बु ओली (राप्रपा): 'अक्सफोर्डको प्राज्ञिक चेत र तार्किक प्रहार'
सौन्दर्य प्रतियोगिता र सामाजिक क्षेत्र हुँदै राजनीतिमा होमिएर अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयबाट राजनीति शास्त्र पढेकी खुस्बु ओली राप्रपाको मुख्य सचेतकका रूपमा संसद्मा एक शसक्त महिला आवाज हुन्।
भाषणको शैली र विशेषता: उनको भाषा शैली अत्यन्तै परिष्कृत, शिष्ट र प्राज्ञिक छ। उनी चर्को स्वरमा चिच्याएर होइन, तर्क र प्रमाणका आधारमा सरकारलाई कठघरामा उभ्याउँछन्।
नागरिकको मन छुने पक्ष: नीतिगत भ्रष्टाचार, महिला हकअधिकार, र विकास आयोजनामा हुने ढिलासुस्तीमाथि उनले राख्ने दृष्टिकोण निकै परिपक्व सुनिन्छ। संस्कृतमा सपथ लिएर संसद् यात्रा सुरु गरेकी उनले मौलिकता र आधुनिकताको सुन्दर संयोजन गर्छिन्।
घोचपेच विश्लेषण: उनको घोचपेच शैली 'सफ्ट लन्च' जस्तो हुन्छ। बोलीमा नम्रता भए पनि विचारमा यस्तो धार हुन्छ कि जसले सरकारको नीतिगत कमजोरीलाई भित्रैसम्म चिर्ने गर्छ। परम्परागत राजनीतिक भाषणभन्दा उनको तार्किक प्रस्तुति नागरिकका लागि निकै राहत दिने खालको छ।
४. ऐन बहादुर महर (नेकपा एमाले): 'विद्यार्थी राजनीतिको रापताप र भुइँमान्छेको आवाज'
बझाङबाट भारी मतका साथ निर्वाचित भई नेकपा एमालेको मुख्य सचेतक बनेका ऐन महर विद्यार्थी राजनीतिको लामो अनुभव बोकेर आएका प्रखर वक्ता हुन्।
भाषणको शैली र विशेषता: महरको भाषणमा सुदूरपश्चिमको माटोको सुगन्ध र भुइँमान्छेको पीडा झल्किन्छ। विद्यार्थी आन्दोलनबाट खारिएका हुनाले उनीसँग जनआवाजलाई शब्दमा ढाल्ने विशेष कला छ।
नागरिकको मन छुने पक्ष: कर्णाली र सुदूरपश्चिम जस्ता दुर्गम क्षेत्रका नागरिकले भोगेका स्वास्थ्य, शिक्षा र पूर्वाधारका समस्यालाई उनले संसद्को केन्द्रभागमा ल्याएर राख्छन्।
घोचपेच विश्लेषण: महरको घोचपेच सिधा र 'फ्रन्ट-फुट' मा हुन्छ। विपक्षी दल वा सरकारका गलत कदमविरुद्ध उनी संसद्मा वैचारिक र राजनीतिक रूपमा कडा रूपमा प्रस्तुत हुन्छन्। "सुखी बझाङ्गी, समृद्ध बझाङ" को नारा बोकेका महरको प्रस्तुतिले संसद्को ध्यान सधैँ आफूतिर खिच्न सफल छ।
५. अमरेशकुमार सिंह (स्वतन्त्र): 'बेथितिका विरुद्ध एक्ला विद्रोही'
कुनै दलको ह्विप (निर्देशन) नलाग्ने र आफ्नै स्वतन्त्र अस्तित्व बोकेका अमरेशकुमार सिंह संसद्का सबैभन्दा निर्भीक र कहिलेकाहीँ विवादास्पद तर चर्चित पात्र हुन्।
भाषणको शैली र विशेषता: सिंहको शैली विद्रोही र निडर छ। उनी ठूला राजनीतिक दलका शीर्ष नेताहरूबीचको भित्री साँठगाँठ र ठूला-ठूला भ्रष्टाचारका काण्डहरूलाई संसद्को रोस्ट्रमबाटै नाङ्गो पारिदिन्छन्।
नागरिकको मन छुने पक्ष: आम नागरिकले नेताहरूप्रति गर्ने शङ्का र आक्रोशलाई अमरेशले संसद् भित्रैबाट जस्ताको तस्तै ओकलने गर्छन्।
घोचपेच विश्लेषण: सिंहको घोचपेच शैली निकै आक्रामक र कहिलेकाहीँ व्यङ्ग्यात्मक हुन्छ। ठूला दलका नेताहरू मिल्दा देश कसरी लुटिन्छ भन्ने कुरालाई उनले जसरी उदाङ्गो पार्छन्, त्यसले सत्तापक्ष र प्रतिपक्ष दुवैलाई एकैसाथ तनाब दिने गर्छ। उनको एक्लो आवाजले कहिलेकाहीँ सिङ्गो संसद्लाई नै सोच्न बाध्य बनाउँछ।
नागरिकको भावनासँग जोड्ने काम
संसद्मा यी पाँच माननीयहरूको उपस्थिति र भाषणले एउटा कुरा स्पष्ट पार्छ नेपाली नागरिक अब आश्वासन र पुराना गफ सुन्न तयार छैनन्। भीष्मराजको भद्र प्रतिवाद, ज्ञानेन्द्रको युवा आक्रोश, खुस्बुको प्राज्ञिक तर्क, ऐन महरको भुइँमान्छेको मुद्दा र अमरेशको विद्रोही चेतले संसद्लाई जीवन्त र नागरिकको भावनासँग जोड्ने काम गरेको छ।
यी आवाजहरू संसद्को रोस्ट्रममा गुञ्जिरहँदा सिंहदरबारले नागरिकका आवाजलाई नजरअन्दाज गर्न पक्कै सहज हुने छैन।
यो पनि पढ्नुहोस् :
संविधान र संसद अन्ध, राजनीतिक दुर्गन्ध
