गगनकुमार थापाको घोषणा : ‘मेरो कुनै गुट छैन’
उम्मेदवारको सूचीमा नाम जोडेर प्रचार नगर्न चेतावनी, कांग्रेस महाधिवेशनमा स्वतन्त्र विवेकबाट मतदान गर्न आग्रह
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा केन्द्रीय कार्यसमितिका लागि मतदान प्रक्रिया सुरु हुनुअघि सभापतिका उम्मेदवार गगनकुमार थापाले आफू कुनै पनि प्यानल वा गुटको पक्षमा नरहेको स्पष्ट पारेका छन्।
विभिन्न उम्मेदवारको सूचीमा आफ्नो नाम जोडेर प्रचारप्रसार भइरहेकोप्रति आपत्ति जनाउँदै थापाले त्यस्ता सूचीलाई आफ्नो आधिकारिक समर्थन वा सिफारिसका रूपमा नबुझ्न महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूलाई आग्रह गरेका हुन्।
मतदानको पूर्वसन्ध्यामा थापाले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत सार्वजनिक गरेको सन्देशले कांग्रेसभित्र उम्मेदवारहरूको समूह, समर्थन र प्यानलसम्बन्धी चर्चालाई नयाँ बहसमा तानेको छ। उनले कुनै पनि उम्मेदवारको सूचीलाई आफ्नो आधिकारिक सूची नमान्न आग्रह गर्दै महाधिवेशन प्रतिनिधिलाई स्वतन्त्र विवेकका आधारमा मतदान गर्न भनेका छन्।
थापाको सन्देशको मूल आशय स्पष्ट छ—उनको नाम जोडेर कुनै समूहले आफ्नो उम्मेदवारको सूचीलाई आधिकारिकता दिन खोजे त्यसलाई विश्वास नगर्नुहोस्। तर, कांग्रेसको आन्तरिक राजनीतिमा कसको प्रभाव कति छ, कुन उम्मेदवार कसको समर्थनमा छन् र कसले कस्तो समूह बनाएका छन् भन्ने बहस चलिरहेका बेला उनको यो अभिव्यक्तिलाई अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ।
‘मेरो नाम जोड्दैमा आधिकारिक समर्थन हुँदैन’
थापाले आफ्नो फेसबुक सन्देशमा नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनअन्तर्गत केन्द्रीय कार्यसमितिका लागि मतदान प्रक्रिया सुरु भएको उल्लेख गर्दै हिजोका लागि निर्धारित निर्वाचन प्राविधिक कारणले एक दिन ढिलो भएको बताएका छन्। निर्वाचनमा भएको ढिलाइबाट महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूलाई परेको असुविधाप्रति उनले क्षमासमेत मागेका छन्।
उनले लोकतान्त्रिक अभ्यासलाई मर्यादित, संयमित र उत्साहपूर्ण ढङ्गले सम्पन्न गर्न प्रतिनिधिहरूलाई आग्रह गरेका छन्। तर, उनको सन्देशको सबैभन्दा चासोपूर्ण पक्ष भने विभिन्न उम्मेदवारका सूचीसँग आफ्नो नाम जोडेर भइरहेको प्रचारप्रसारप्रतिको अस्वीकार हो।
थापाले स्पष्ट रूपमा भनेका छन्, यसपटक पार्टीभित्र कुनै पनि प्यानल वा गुट छैन। आफ्नो नाम जोडेर प्रचार गरिएका उम्मेदवारहरूको सूचीलाई आधिकारिक समर्थन वा सिफारिसका रूपमा नबुझ्न उनको आग्रह छ।
यो अभिव्यक्तिले महाधिवेशन प्रतिनिधिमाझ एउटा महत्त्वपूर्ण सन्देश दिएको छ—नेतृत्वको नाम भजाएर मत प्रभावित पार्ने प्रयासबाट सचेत रहनुहोस् र उम्मेदवारको योग्यता, क्षमता तथा पार्टीप्रतिको योगदान हेरेर निर्णय लिनुहोस्।
गुट छैन भने सूची कसले चलाइरहेको छ?
कांग्रेसको महाधिवेशनमा उम्मेदवारहरूको समूह र नेताहरूको समर्थनलाई लिएर हुने चर्चा नौलो होइन। नेतृत्वको प्रतिस्पर्धासँगै केन्द्रीय कार्यसमितिमा आफ्नो प्रभाव विस्तार गर्ने प्रयास पनि चल्ने गर्छ। यस्तो अवस्थामा प्रभावशाली नेताको नाम जोडिएको सूचीले मतदाताको धारणा प्रभावित पार्न सक्छ।
थापाले यही सम्भावित भ्रमप्रति सचेत गराएका छन्। उनको नाम जोडेर कुनै सूची प्रचारित हुँदैमा त्यो सूची उनको आधिकारिक रोजाइ हो भन्ने निष्कर्ष निकाल्न नहुने सन्देश उनले दिएका छन्।
तर, यसले अर्को प्रश्न पनि जन्माएको छ—यदि कुनै सूची आधिकारिक होइन भने त्यस्ता सूची कसले तयार गरिरहेका छन्? ती सूची प्रचार गर्नेहरूको उद्देश्य के हो? र महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूलाई भ्रममा पार्ने गरी नेताहरूको नाम प्रयोग भइरहेको छ भने त्यसको जिम्मेवारी कसले लिने?
यी प्रश्नको जवाफ थापाको वक्तव्यले दिएको छैन। उनले भने आफ्नो नामसँग जोडिएका सूचीबाट दूरी स्पष्ट पार्दै प्रतिनिधिहरूलाई अफवाहको पछि नलाग्न आग्रह गरेका छन्।
प्रतिनिधिलाई स्वतन्त्र निर्णयको आग्रह
थापाले महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूलाई कुनै पनि भ्रम वा प्रभावमा नपरी पार्टीको सर्वोपरि हितलाई ध्यानमा राखेर मतदान गर्न आग्रह गरेका छन्। उनले प्रतिनिधिहरूको विवेकपूर्ण निर्णयले पार्टी संगठनलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने विश्वाससमेत व्यक्त गरेका छन्।
लोकतान्त्रिक पार्टीमा मतदान प्रतिनिधिको अधिकार मात्र होइन, नेतृत्व छनोट गर्ने महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी पनि हो। नेताको नाम, गुटको दबाब वा प्रचारित सूचीका आधारमा होइन, उम्मेदवारको क्षमता, इमानदारी, संगठन निर्माणमा योगदान र पार्टीको भविष्यप्रतिको दृष्टिकोणका आधारमा मत दिनुपर्ने थापाको सन्देशको सार देखिन्छ।
चुनावी सन्देश कि गुटबन्दीबाट दूरी?
सभापतिका उम्मेदवार थापाको यो अभिव्यक्तिलाई उनको चुनावी सन्देशका रूपमा पनि बुझ्न सकिन्छ। आफ्नो नाम जोडेर प्रचार भइरहेका सूचीबाट दूरी कायम गर्नु र प्रतिनिधिलाई स्वतन्त्र निर्णयका लागि आग्रह गर्नुले उनी आफूलाई कुनै निश्चित समूहको सीमाभन्दा बाहिर राख्न चाहेको सन्देश दिन्छ।
यद्यपि, उनले गुट नभएको बताएका आधारमा कांग्रेसभित्र कुनै समूहगत प्रतिस्पर्धा छैन भन्ने निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन। उनको वक्तव्यले स्पष्ट पारेको विषय यति मात्र हो—आफ्नो नाम जोडेर प्रचार गरिएका कुनै पनि उम्मेदवारको सूचीलाई आधिकारिक समर्थन नमानियोस्।
अब महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूले उनको आग्रहलाई कसरी लिन्छन् र मतदानमा त्यसको कस्तो प्रभाव पर्छ भन्ने कुरा निर्वाचन परिणामपछि मात्रै स्पष्ट हुनेछ।
कांग्रेसको नेतृत्व चयनको यो महत्त्वपूर्ण घडीमा थापाले दिएको सन्देशको परीक्षा मतपेटिकामा हुनेछ। गुटको नाममा मत माग्ने प्रवृत्तिभन्दा माथि उठेर प्रतिनिधिहरूले स्वतन्त्र विवेक प्रयोग गर्छन् कि गर्दैनन् भन्ने प्रश्नसँगै पार्टीभित्रको आन्तरिक लोकतन्त्रको अभ्यास पनि परीक्षणमा परेको छ।
