न्यूज अभियान
हरेक खबर विशेष खबर

काठमाडौं । महँगी आज केवल बजारको विषय रहेन, यो आम नेपालीको दैनिक जीवनसँग जोडिएको पीडा बनेको छ। बिहान घरबाट निस्कँदा यातायातको भाडाले थिचिन्छ, बजार पस्दा तरकारी र खाद्यान्नको मूल्यले झस्काउँछ, साँझ घर फर्कँदा परिवारको आवश्यकता पूरा गर्ने चिन्ताले मन भारी हुन्छ।

सडकदेखि भान्सासम्म महँगीको चाप बढ्दै गएको छ, तर जनताको यो पीडा सुन्ने जिम्मेवारी बोकेका राजनीतिक नेतृत्वहरू भने आफ्नै सत्ता समीकरण र राजनीतिक जोडघटाउमा व्यस्त देखिन्छन्।

सहरका चम्किला भवन र सिंहदरबारका ठूला बहसहरूभन्दा टाढा एउटा अर्को नेपाल छ—जहाँ बिहानको चिया कसरी जुटाउने भन्ने चिन्ता छ, जहाँ छोराछोरीको शुल्क तिर्न ऋण खोज्नुपर्छ, जहाँ बिरामी हुँदा उपचारभन्दा पहिले खर्चको हिसाब गर्नुपर्छ।

यही नेपाल हो भुईँमान्छेको नेपाल। तर दुर्भाग्य, यही वर्गको आवाज सबैभन्दा कम सुनिन्छ।

बजारको आगो र जनताको खाली खल्ती

महँगी बढ्नु केवल अंकको खेल होइन, यो मानिसको जीवनस्तरमा आएको परिवर्तन हो। आम्दानी उही रहँदा खर्च बढ्नु भनेको परिवारको सपना सानो हुँदै जानु हो। हिजो सामान्य लाग्ने आवश्यकता आज विलासिताजस्तो बन्न थालेका छन्।

चामल, दाल, तेल, तरकारी, ग्यास, यातायात, शिक्षा र स्वास्थ्य—हरेक क्षेत्रमा मूल्य वृद्धिको दबाब छ। तर राज्यको ध्यान भने तथ्यांकमा सीमित देखिन्छ। कागजमा आर्थिक वृद्धि र विकासका भाषणहरू सुनिन्छन्, तर भान्सामा खाली हुँदै गएको भाँडोको आवाज कसले सुन्ने?

नेताहरूको प्राथमिकता : जनता कि राजनीति ?

लोकतन्त्रमा सरकार जनताको सेवक हुनुपर्ने हो। तर जब सरकार र विपक्षी दुवै दल जनताको दैनिकीभन्दा राजनीतिक लाभ–हानिको हिसाबमा केन्द्रित हुन्छन्, त्यहाँ नागरिक निराश हुन्छन्।

सत्तापक्षलाई जनताले प्रश्न गर्छन्—महँगी नियन्त्रण गर्ने ठोस योजना कहाँ छ? बजार अनुगमन किन प्रभावकारी छैन? कालोबजारी र कृत्रिम अभाव नियन्त्रण किन हुन सकेको छैन?

विपक्षी दललाई पनि प्रश्न छ—जनताको पीडामा सडक र सदनमा आवाज उठाउने जिम्मेवारी तपाईंहरूको होइन र? केवल सत्ता परिवर्तनको बहसले मात्र जनताको चुल्हो बल्दैन।

राजनीति केवल कुर्सी प्राप्त गर्ने माध्यम होइन, जनताको जीवन सहज बनाउने साधन पनि हो।

भुईँमान्छेको मौन पीडा

गाउँको किसान, शहरको मजदुर, सानो व्यवसायी, दैनिक ज्यालादारी गर्ने श्रमिक, निजी क्षेत्रमा न्यून तलबमा काम गर्ने कर्मचारी—यिनीहरू नै देशको वास्तविक आधार हुन्। तर यिनै मानिसहरू महँगीको सबैभन्दा ठूलो मारमा छन्।

ठूला नेताहरूका भाषणमा "जनता" शब्द धेरै पटक आउँछ, तर जनताको वास्तविक जीवनका कथा कमै आउँछन्। चुनावको बेला सम्झिने हातहरू चुनावपछि किन बिर्सिन्छन्?

एउटा मजदुरको पसिनामा देशको अर्थतन्त्र चलेको छ, एउटा किसानको मेहनतमा बजार टिकेको छ, तर उनीहरूको समस्यामाथि नीति बनाउनेहरू कति संवेदनशील छन् भन्ने प्रश्न उठिरहेको छ।

मौन सत्ता र निरीह भुइँमान्छे

​आकाशिएको मूल्यवृद्धिको रापले सडकदेखि भान्सासम्म डढेलो लगाएको छ। चुलिएको महँगीले गरिबका चुल्होहरू निभ्न थालेका छन्, जसमा दैनिक ज्यालादारी गरेर जीविकोपार्जन गर्ने भुइँमान्छेको जीवन आज सबैभन्दा ठूलो सङ्कटमा छ।

तर, विडम्बना— यो कहालीलाग्दो वास्तविकता सिंहदरबारको ऐशआराम कक्षसम्म पुगेर ठोक्किएको छैन।

​सत्ताको कुर्सी तातिरहँदा शासकहरूलाई जनताका खाली थाल र रित्ता खल्तीको कुनै वास्ता छैन। उता, विपक्षी दलका नेताहरू पनि कुर्सी खोसाखोसको फोस्रो खेल र सत्ता समीकरणको दाउपेचमै व्यस्त छन्। 

जनतालाई सास्ती दिने यो चरम महँगीविरुद्ध सदनमा गर्जनेहरू सडकमा आइपुग्दा किन मौन छन्? के उनीहरूको नजरमा पनि गरिबको भान्साको पीडा केवल तथ्याङ्क मात्र बनेको छ?

सिंहदरबारले सुन्नुपर्ने आवाज

महँगी नियन्त्रण सरकारको पहिलो प्राथमिकतामध्ये एक हुनुपर्छ। बजार व्यवस्थापन, उत्पादन वृद्धि, आयात निर्भरता घटाउने नीति, रोजगारी सिर्जना र प्रभावकारी अनुगमनबिना महँगी नियन्त्रण सम्भव छैन।

जनतालाई भाषण होइन, राहत चाहिएको छ। आश्वासन होइन, व्यवहारमा परिवर्तन चाहिएको छ।

राजनीतिक दलहरूले बुझ्नुपर्ने कुरा के हो भने जनताको धैर्य असीमित हुँदैन। जब भान्साको आगो निभ्न थाल्छ, तब राजनीतिक नाराहरूको चमक हराउन थाल्छ।

वास्तवमा जनताको भान्सा नै लोकतन्त्रको वास्तविक परीक्षा

लोकतन्त्रको सफलता ठूला भवन, ठूला भाषण र ठूला नाराले मापन हुँदैन। लोकतन्त्र कति सफल छ भन्ने कुरा एउटा सामान्य नागरिकले आफ्नो परिवारलाई सम्मानपूर्वक जीवन दिन सक्छ कि सक्दैन भन्ने कुराले निर्धारण गर्छ।

सडकमा पसिना बगाउने र भान्सामा संघर्ष गर्ने मानिसहरूको पीडा नै देशको वास्तविक ऐना हो। त्यो ऐनामा सरकार, विपक्षी र सम्पूर्ण राजनीतिक नेतृत्वले आफ्नो अनुहार हेर्नुपर्ने बेला आएको छ।

मुलुकको राजनीति भाषण र आश्वासनको पुलुङ्गोमा बाँचिरहेको छ, तर आम नागरिकको जीवन दैनिक प्रताडित भइरहेको छ। प्रश्न यो उठ्छ— यी सुन्ने कानहरू कहिले खुल्छन्? सिंहदरबारको मूकदर्शक बसाइले जनताको धैर्यको बाँध भत्काउँदैछ। 

यदि समयमै यो महँगीको राप नियन्त्रण गरिएन भने, भान्साका आगोहरू सडकको विद्रोह बनेर पड्कन बेर लाग्ने छैन। 

आखिर, यी बेसाहारा भुइँमान्छेका पक्षमा अब को बोल्ने? इतिहास साक्षी छ, जब नागरिक निरीह हुन्छन्, तब अन्यायविरुद्धको आवाज आफैँ आँधी बनेर उठ्ने गर्दछ।

किनकि अन्ततः प्रश्न यही हो—

जब भुईँमान्छेको चुल्हो चिसिँदै जान्छ, तब सिंहदरबारको तातो बहसले कसलाई न्याय दिन्छ?