‘प्रधानमन्त्रीको एक्लै हिँड्ने लहड हो कि एक्लै पर्नुभएको हो ?’ : अर्जुननरसिंह केसी
संसद्प्रति जवाफदेही बन्न प्रधानमन्त्रीलाई कांग्रेस सांसद केसीको आग्रह, विद्युत्, राहदानी, सुकुम्बासी र बेरोजगारीको प्रश्न उठाउँदै सरकारको कार्यशैलीमाथि प्रहार
काठमाडौं, २६ साउन । नेपाली कांग्रेसका सांसद अर्जुननरसिंह केसीले प्रधानमन्त्री बालेन्द्र (बालेन) शाहको कार्यशैली, संसद्प्रतिको जवाफदेहिता र सरकारको कार्यसम्पादनमाथि गम्भीर प्रश्न उठाएका छन्।
प्रतिनिधिसभाको बैठकमा बोल्दै सांसद केसीले प्रधानमन्त्री शाहलाई ‘एक्लै हिँड्ने लहड हो कि एक्लै पर्नुभएको हो ?’ भन्दै प्रश्न गरेका हुन्। उनले सरकार सञ्चालनमा संसद्को भूमिका र संवैधानिक उत्तरदायित्वलाई बेवास्ता नगर्न प्रधानमन्त्रीलाई आग्रह गरे।
केसीले देश र जनताको हितमा काम गर्न खोज्ने सरकारलाई संसद्ले आवश्यक सहयोग गर्न तयार रहेको स्पष्ट गर्दै संसद्लाई उपेक्षा गरेर अघि बढ्ने शैली लोकतान्त्रिक अभ्यासअनुकूल नहुने बताए।
उनले भने, ‘देश र जनताको हितमा सिङ्गो संसद् तपाईंको साथमा छ। तर संसद्प्रति उपेक्षा गरेर होइन, आफ्नो जवाफदेहिता ऐच्छिक नमानेर संवैधानिक कर्तव्य पालना गर्नुहोस्।’
‘परिणाम मात्र होइन, प्रक्रिया पनि लोकतान्त्रिक हुनुपर्छ’
सांसद केसीले सरकारका केही प्रयास सकारात्मक देखिए पनि निर्णय कार्यान्वयनको प्रक्रिया र विधिमाथि प्रश्न उठ्ने गरेको बताए।
लोकतन्त्रमा राम्रो परिणाम प्राप्त गर्नु मात्र पर्याप्त नभएको भन्दै उनले त्यसका लागि अपनाइने प्रक्रिया पनि संविधान, कानुन र लोकतान्त्रिक मूल्य–मान्यताअनुकूल हुनुपर्नेमा जोड दिए।
उनको भनाइमा सरकारले ‘छिटो परिणाम’ देखाउने नाममा विधि र संस्थागत प्रक्रियालाई कमजोर बनाउने हो भने त्यसले दीर्घकालीन रूपमा लोकतान्त्रिक प्रणालीमै असर पार्न सक्छ।
केसीले संवैधानिक संस्थाहरू कार्यपालिकाका ‘लाचार छाया’ बन्दै गएको आरोपसमेत लगाए। राज्यका संवैधानिक निकायहरू स्वतन्त्र, निष्पक्ष र प्रभावकारी रूपमा काम गर्न सक्ने वातावरण निर्माण गर्न सरकार गम्भीर हुनुपर्ने उनको भनाइ थियो।
‘एक लाख युवा स्वदेश फर्काउने प्रतिबद्धता कहाँ पुग्यो ?’
सांसद केसीले सरकार गठन भएको सय दिनभित्र एक लाख युवालाई स्वदेश फर्काउने भनिएको प्रतिबद्धताको अवस्थाबारे पनि प्रधानमन्त्रीसँग जवाफ मागे।
देशमा रोजगारीका पर्याप्त अवसर सिर्जना हुन नसक्दा ठूलो संख्यामा युवा विदेशिन बाध्य भइरहेको अवस्थामा सरकारले रोजगारी सिर्जना र युवा पलायन रोक्न के ठोस काम गरिरहेको छ भन्ने प्रश्न उनले उठाए।
उनले सरकारका प्रतिबद्धता घोषणामै सीमित हुने कि व्यवहारमा कार्यान्वयन हुने भन्ने विषय महत्वपूर्ण रहेको बताए।
विद्युत् समस्या र राहदानीको लाइनप्रति प्रश्न
केसीले मुलुकमा देखिएको विद्युत् समस्या तथा राहदानी लिन सेवाग्राहीले भोग्नुपरेको सास्तीप्रति पनि सरकारको ध्यानाकर्षण गराए।
राहदानीका लागि सेवाग्राहीले लामो समयसम्म लाइनमा बस्नुपर्ने अवस्था अझै अन्त्य हुन नसकेको भन्दै उनले आधुनिक प्रविधि र प्रभावकारी प्रशासनिक व्यवस्थापनको दाबी गर्ने सरकारले नागरिकले पाउने आधारभूत सेवामा सुधार गर्नुपर्ने बताए।
सरकारको सफलता ठूला भाषण र घोषणाले होइन, नागरिकले दैनिक जीवनमा अनुभूति गर्ने परिवर्तनले मापन हुने उनको संकेत थियो।
सुकुम्बासी र बेरोजगारीको समस्या कहिले समाधान हुन्छ ?
सांसद केसीले भूमिहीन तथा सुकुम्बासी समस्या पनि दीर्घकालीन रूपमा समाधान हुन नसकेको बताए।
वर्षौंदेखि राजनीतिक प्रतिबद्धताको विषय बन्दै आएको सुकुम्बासी समस्या समाधानका लागि स्पष्ट नीति, कानुनी आधार र व्यावहारिक कार्ययोजना आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो।
त्यस्तै, बढ्दो बेरोजगारीले युवा पुस्तामा निराशा बढाइरहेको भन्दै उनले सरकारको प्राथमिकता जनताको दैनिक जीवनसँग जोडिनुपर्ने बताए।
प्रधानमन्त्रीमाथि केसीको राजनीतिक सन्देश
केसीको अभिव्यक्तिमा प्रधानमन्त्री शाहप्रति केवल आलोचना मात्र नभई सुधारका लागि राजनीतिक दबाब पनि देखिन्छ। संसद् सरकारको विरोध गर्ने थलो मात्र नभई सरकारलाई जवाफदेही बनाउने संवैधानिक संस्था भएकाले प्रधानमन्त्रीले संसद्सँग संवाद र सहकार्य बढाउनुपर्ने उनको मूल सन्देश हो।
प्रधानमन्त्री शाहले पुरानो राजनीतिक शैलीभन्दा फरक ढंगले शासन सञ्चालन गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै आएका छन्। तर नयाँ शैलीको शासनको अर्थ संस्थागत प्रक्रिया, संसद् र संवैधानिक जवाफदेहितालाई कमजोर बनाउनु नभएको केसीको तर्क छ।
उनले सरकारलाई प्रश्न गर्दै मूलतः एउटै सन्देश दिएका छन्—प्रधानमन्त्री एक्लै हिँडेर होइन, संसद् र संवैधानिक संस्थालाई साथ लिएर अघि बढ्नुपर्छ।
सरकारले परिवर्तनको दाबी गरिरहँदा नागरिकले भने विद्युत्, रोजगारी, राहदानी, भूमि र सार्वजनिक सेवाजस्ता प्रत्यक्ष सरोकारका विषयमा परिणाम खोजिरहेका छन्।
त्यसैले अब सरकारका लागि चुनौती केवल नयाँ निर्णय गर्नु होइन, ती निर्णयलाई कानुनी, लोकतान्त्रिक र पारदर्शी प्रक्रियाबाट कार्यान्वयन गर्दै नागरिकको जीवनमा वास्तविक परिवर्तन ल्याउनु हो।
यही सन्दर्भमा कांग्रेस सांसद केसीको प्रश्न—‘प्रधानमन्त्रीको एक्लै हिँड्ने लहड हो कि एक्लै पर्नुभएको हो ?’—सरकारको आगामी कार्यशैलीका लागि राजनीतिक बहसको विषय बनेको छ।
