न्यूज अभियान
हरेक खबर विशेष खबर

‘एक्लै हुँदा एक्लै हुनुहुन्छ, संसद्मा आउँदा सिंगो संसद् साथमा हुन्छ’ — प्रधानमन्त्रीको दूरीप्रति सांसद शर्माको कटाक्ष, अभिव्यक्ति सच्याउन सभामुखसँग रुलिङको माग

काठमाडौं, २६ साउन । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह सरकारको नेतृत्व गरिरहेका छन्, तर संसद् र राजनीतिक दलहरूसँग उनको दूरी बढ्दै गएको भन्दै प्रतिनिधिसभामा प्रश्न उठ्न थालेको छ।

नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका सांसद गोपाल शर्माले प्रधानमन्त्री शाहलाई ‘गुप्तवास’ शैली त्यागेर संसद्मा उपस्थित हुन आग्रह गर्दै सरकार सञ्चालनको शैलीमाथि तीखो व्यंग्य गरेका छन्।

मंगलबार बसेको प्रतिनिधिसभाको बैठकमा विशेष समय लिएर बोल्दै सांसद शर्माले प्रधानमन्त्री संसद्, सांसद तथा आफूलाई प्रधानमन्त्री बनाउन सहयोग गरेका राजनीतिक दलहरूसँग क्रमशः टाढिँदै गएको टिप्पणी गरे।
उनको प्रश्न थियो—प्रधानमन्त्री देश चलाउँदै हुनुहुन्छ कि एकान्तवासमा बसेर देश हेर्दै हुनुहुन्छ ?

‘प्रधानमन्त्रीज्यू, गुप्तवासमा बसेर सरकार चल्दैन’
सांसद शर्माले प्रधानमन्त्रीलाई संसद् छल्ने वा संसद्बाट दूरी बनाउने शैली त्याग्न आग्रह गरे। उनले प्रधानमन्त्री संसद्मा उपस्थित हुँदा सरकार बलियो र सुरक्षित हुने दाबी गर्दै भने, प्रधानमन्त्री एक्लै हुँदा उनी साँच्चिकै एक्ला हुन सक्ने तर संसद्मा आएपछि सांसद र सिंगो संसद् उनको साथमा उभिन सक्ने अवस्था रहेको बताए।

उनका अनुसार संसद् सरकारको विरोध गर्ने ठाउँ मात्रै होइन, सरकारले सकारात्मक काम गर्न खोज्दा सहयोग गर्ने संवैधानिक थलो पनि हो।

शर्माको सन्देश स्पष्ट थियो—संसद्मा आएर कुरा राख्नुहोस्, जवाफ दिनुहोस्, आलोचना सुन्नुहोस् र आवश्यक ठाउँमा सच्याउनुहोस्।

तर संसद्लाई नै पन्छाएर सामाजिक सञ्जालबाट मात्रै शासन सञ्चालन गर्ने प्रवृत्ति बढ्दै गए लोकतान्त्रिक प्रणालीको संस्थागत अभ्यास कमजोर हुने उनको संकेत थियो।

‘जसले प्रधानमन्त्री बनायो, उसैबाट किन टाढा ?’
सांसद शर्माले प्रधानमन्त्री शाहलाई अर्को राजनीतिक प्रश्न पनि तेर्स्याए। प्रधानमन्त्री बन्न सहयोग गर्ने राजनीतिक दलको कार्यालयमा समेत जान छोडेको भन्दै उनले प्रधानमन्त्रीको राजनीतिक व्यवहारप्रति प्रश्न उठाए।

उनको तर्क थियो—प्रधानमन्त्री पद केवल व्यक्तिगत लोकप्रियता वा सामाजिक सञ्जालको समर्थनबाट प्राप्त हुने पद होइन। संसद्को विश्वास, राजनीतिक सहकार्य र संवैधानिक प्रक्रियाबाट सरकार गठन हुने भएकाले त्यसै संसद् र राजनीतिक शक्तिबाट टाढिएर सरकार सञ्चालन गर्न खोज्नु विरोधाभासपूर्ण हुन्छ।

शर्माले व्यंग्य गर्दै प्रधानमन्त्रीलाई सम्झाए—‘जसले तपाईंलाई प्रधानमन्त्री बनायो, त्यो दल र जसले विश्वासको मत दियो, त्यो संसद्बाट टाढा भएर सरकार चलाउन सकिँदैन।’

‘एक्लोपन सामाजिक सञ्जालको स्टाटसमा देखिन थाल्यो’
प्रधानमन्त्री संसद् र राजनीतिक दलहरूबाट टाढिँदै गएको कारण सामाजिक सञ्जालमा समेत एक्लोपन झल्किने खालका अभिव्यक्ति आउन थालेको सांसद शर्माको टिप्पणी थियो।

उनको संकेत प्रधानमन्त्रीका पछिल्ला सामाजिक सञ्जालका अभिव्यक्तितर्फ थियो। शर्माको तर्कअनुसार शासनको सबैभन्दा ठूलो शक्ति सामाजिक सञ्जालको ‘फोलोअर’ होइन, संसद्को विश्वास र जनप्रतिनिधिसँगको संवाद हो।

सामाजिक सञ्जालबाट जनतासँग प्रत्यक्ष सम्पर्क राख्नु आधुनिक राजनीतिको महत्वपूर्ण माध्यम भए पनि त्यसले संसद्, मन्त्रिपरिषद्, संवैधानिक निकाय र राजनीतिक संवादको स्थान लिन नसक्ने उनको भनाइ थियो।

‘सकारात्मक काम गर्नुभयो भने संसद् साथ दिन्छ’
सांसद शर्माले सरकारका हरेक निर्णयलाई संसद्ले अस्वीकार गर्छ भन्ने मानसिकता नराख्न प्रधानमन्त्रीलाई आग्रह गरे। उनले सकारात्मक पहल र जनहितका काम अघि बढाउँदा संसद्ले सरकारलाई साथ दिने बताए।

तर संविधान, कानुन र संसदीय प्रक्रियालाई बेवास्ता गर्दै निर्णय गरिए संसद् नै सरकारको विपक्षमा उभिन सक्ने चेतावनी पनि दिए।

उनले भने, ‘तपाईंले सकारात्मक पहल गर्नुभयो भने संसद्ले साथ दिन्छ, तर गलत प्रक्रिया अपनाउनुभयो भने संसद् नै तपाईंको विपक्षमा उभिन्छ।’

यस भनाइमार्फत शर्माले प्रधानमन्त्रीलाई लोकप्रियताभन्दा माथि उठेर संस्थागत शासनको बाटो रोज्न आग्रह गरेका छन्।

प्रधानमन्त्रीका अभिव्यक्ति पनि विवादमा
सांसद शर्माले प्रधानमन्त्री शाहका पछिल्ला केही अभिव्यक्तिहरू विवादास्पद रहेको भन्दै सभामुखको ध्यानाकर्षणसमेत गराए।

उनले प्रधानमन्त्रीलाई संसद्मा उपस्थित गराएर आफ्ना विवादास्पद भनाइबारे स्पष्टीकरण दिन लगाउनुपर्ने माग गरे।

त्यति मात्र होइन, गलत अभिव्यक्ति भए त्यसलाई सच्याउन र आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरी संसद्को अभिलेखमा समेत सुधार गर्न सभामुखले रुलिङ गर्नुपर्ने उनको माग छ।

यससँगै प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्ति र संसद्को मर्यादाबीचको सम्बन्धबारे पनि बहस सुरु भएको छ।

‘प्रधानमन्त्रीले संसद् सामना गर्नुपर्छ’
शर्माको अभिव्यक्तिको मूल केन्द्र भने एउटै छ—प्रधानमन्त्रीले संसद्लाई छल्न मिल्दैन। संसदीय लोकतन्त्रमा प्रधानमन्त्री सरकारको प्रमुख मात्र होइन, संसद्प्रति उत्तरदायी कार्यकारी प्रमुख पनि हुन्।

त्यसैले संसद्मा उपस्थित भएर सांसदका प्रश्न सुन्ने, सरकारको नीति स्पष्ट गर्ने र आलोचनाको सामना गर्ने अभ्यासलाई लोकतन्त्रको सामान्य प्रक्रिया मानिन्छ।

तर प्रधानमन्त्री संसद्मा कम उपस्थित हुने, राजनीतिक दलसँग संवाद घटाउने र महत्वपूर्ण राजनीतिक विषयमा सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रतिक्रिया दिने शैली अपनाउने हो भने त्यसले प्रश्न जन्माउनु स्वाभाविक हुन्छ।

लोकप्रियता र शासनबीचको दूरी
प्रधानमन्त्री शाहको राजनीतिक शैली अन्य परम्परागत दलका नेताभन्दा फरक छ। प्रत्यक्ष जनसम्पर्क, सामाजिक सञ्जाल र तीव्र निर्णय प्रक्रियालाई उनको शैलीको विशेषताका रूपमा हेरिन्छ।

तर शासन सञ्चालनमा एउटा आधारभूत प्रश्न भने उही रहन्छ—लोकप्रिय हुनु र जवाफदेही हुनु एउटै कुरा हो ?

जनताको समर्थन प्राप्त गर्नु महत्वपूर्ण छ। तर लोकतन्त्रमा जनताको समर्थनसँगै संविधान, संसद् र संस्थागत प्रक्रियाप्रतिको जवाफदेहिता पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ।

प्रधानमन्त्रीलाई संसद् चाहिँदैन भन्ने होइन; प्रधानमन्त्रीलाई संसद् अझ बढी चाहिन्छ। किनकि संसद् नै सरकारको संवैधानिक वैधता र जवाफदेहिताको प्रमुख थलो हो।

‘गुप्तवास’को आरोप राजनीतिक चेतावनी पनि
सांसद शर्माले प्रयोग गरेको ‘गुप्तवास’ शब्द सामान्य आलोचना मात्र होइन, प्रधानमन्त्रीको शासनशैलीमाथिको राजनीतिक कटाक्ष हो।

यसले प्रधानमन्त्री शाहलाई एउटा गम्भीर प्रश्नतर्फ धकेलेको छ—के तपाईं जनतासँग नजिक हुनुहुन्छ, तर जनप्रतिनिधिसँग टाढा ?

यदि त्यसो हो भने लोकतन्त्रको गणित अलि फरक हुन्छ। सामाजिक सञ्जालमा लाखौँ जनतासँग जोडिएको देखिन सकिन्छ। तर संसद्को केही दर्जन मिनेटको प्रश्नबाट उम्किन सकिँदैन। जनताको प्रत्यक्ष समर्थन जति महत्वपूर्ण छ, जनप्रतिनिधिको प्रश्नको जवाफ दिनु पनि उत्तिकै अनिवार्य छ।

अब प्रधानमन्त्रीको परीक्षा
गोपाल शर्माको टिप्पणीलाई केवल विपक्षी सांसदको आलोचना भनेर पन्छाउने हो भने बहस त्यहीँ सकिन्छ। तर यसभित्र उठाइएको प्रश्न गम्भीर छ।

प्रधानमन्त्रीले संसद्मा आएर सांसदका प्रश्नको सामना गर्नेछन् कि सामाजिक सञ्जालबाटै जवाफ दिनेछन् ? राजनीतिक दलसँग संवाद र सहकार्य बढाउनेछन् कि ‘म आफैं ठीक छु’ भन्ने शैलीमा अघि बढ्नेछन् ? र, विवादास्पद अभिव्यक्तिमाथि संसद्ले प्रश्न उठाउँदा त्यसलाई सच्याउने उदारता देखाउनेछन् कि राजनीतिक प्रतिरोधमा उत्रनेछन् ? यी प्रश्नको जवाफ प्रधानमन्त्रीको आगामी कार्यशैलीले दिनेछ।

किनकि सरकार चलाउनु भनेको आदेश दिनु मात्र होइन, प्रश्न सुन्नु पनि हो। प्रधानमन्त्री हुनु भनेको प्रशंसा पाउनु मात्र होइन, आलोचना सहनु पनि हो।

त्यसैले सांसद शर्माको ‘गुप्तवास’ टिप्पणीले प्रधानमन्त्री शाहलाई एउटा सन्देश दिएको छ— ‘सिंहदरबारमा बसेर सामाजिक सञ्जाल चलाउनु सजिलो होला, तर लोकतन्त्र चलाउन संसद्को सामना गर्नैपर्छ।’