न्यूज अभियान
हरेक खबर विशेष खबर

काठमाडौं, ३ भदौ ।  पशुपति क्षेत्र विकास कोषअन्तर्गत सञ्चालित विद्युतीय शवदाह गृहका तीनमध्ये दुईवटा बिग्रिएर बन्द हुँदा शव अन्त्येष्टिका लागि पुग्ने सर्वसाधारणले ठूलो सास्ती व्यहोर्नुपरेको छ।

हाल तीनवटा विद्युतीय शवदाह गृहमा एउटा मात्रै सञ्चालनमा रहेपछि शव व्यवस्थापनमा समस्या देखिएको हो।

विद्युतीय शवदाह गृह तत्काल मर्मतसम्भार गरी सञ्चालनमा ल्याउन माग गर्दै संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयमा लिखित निवेदनसमेत परेको छ।

मन्त्रालयमा दर्ता भएको निवेदनमा पशुपति विकास कोषअन्तर्गत रहेका तीनवटा विद्युतीय शवदाह गृह मध्ये दुईवटा बिग्रिएर सञ्चालनविहीन रहेको उल्लेख छ।

एउटा मात्र सञ्चालनमा हुँदा मृतकका आफन्तलाई शव अन्त्येष्टिका लागि लामो समय कुर्नुपर्ने तथा व्यवस्थापनमा कठिनाइ हुने अवस्था सिर्जना भएको निवेदनमा जनाइएको छ।

संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयमा दर्ता भएको दर्ता नं. ५९७, मिति २०८३/०५/२ को निवेदनमार्फत बिग्रिएका दुवै शवदाह गृहको तत्काल मर्मतसम्भार गरी सञ्चालनमा ल्याउन माग गरिएको हो।

निवेदक भगवान पाण्डेले मन्त्रालयका सचिवसमक्ष पेश गरेको निवेदनमा तीनवटा विद्युतीय शव गृह रहेकोमा हाल एउटा मात्र सञ्चालनमा रहेको र बाँकी दुईवटा बिग्रिएको उल्लेख गर्दै सर्वसाधारणलाई शव सद्गद् गर्न कठिनाइ भइरहेको जनाइएको छ।

‘मृत्युपछि पनि पालो कुर्नुपर्ने’ अवस्था
पशुपति आर्यघाटमा दैनिक ठूलो संख्यामा शव अन्त्येष्टिका लागि ल्याइन्छन्। परम्परागत दाहसंस्कारसँगै विद्युतीय शवदाह गृहको प्रयोग गर्ने परिवारको संख्या पनि बढ्दो छ। तर तीनमध्ये दुईवटा मेसिन लामो समयदेखि सञ्चालनमा नआउँदा एउटामात्र मेसिनमा चाप बढेको छ।

मृतकको अन्तिम संस्कार आफन्तका लागि भावनात्मक रूपमा अत्यन्त संवेदनशील क्षण हो। त्यही समयमा शवदाह गृहको अभावका कारण पालो कुर्नुपर्ने अवस्था आएमा परिवारमाथि थप मानसिक पीडा थपिन्छ।

त्यसैले शवदाह गृहको मर्मतसम्भारलाई सामान्य भौतिक संरचना मर्मतको विषय मात्र नभई नागरिकको अन्तिम संस्कारसँग प्रत्यक्ष जोडिएको संवेदनशील सार्वजनिक सेवाका रूपमा हेरिनुपर्ने माग उठेको छ।

तीन वटा मेसिन, सञ्चालनमा एउटा मात्रै
पशुपति क्षेत्रमा तीनवटा विद्युतीय शवदाह गृह स्थापना गरिए पनि दुईवटा सञ्चालनमा नहुनुले राज्यको सम्पत्ति र सार्वजनिक सेवाको व्यवस्थापनमाथि प्रश्न उठाएको छ।

महँगो लागतमा स्थापना गरिएका विद्युतीय शवदाह गृह नियमित मर्मतसम्भारको अभावमा थन्किने अवस्था आएको हो भने त्यसको जिम्मेवारी कसले लिने भन्ने प्रश्नसमेत उठेको छ।

निवेदनमा पनि बिग्रिएका दुईवटै शवदाह गृहलाई ‘चाँडोभन्दा चाँडो’ सञ्चालनमा ल्याउन आवश्यक व्यवस्था मिलाउन मन्त्रालयसँग आग्रह गरिएको छ।

मन्त्रालयको ध्यानाकर्षण
पशुपति क्षेत्रको व्यवस्थापन संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय र पशुपति क्षेत्र विकास कोषसँग प्रत्यक्ष जोडिएको विषय हो।

त्यसैले बिग्रिएका शवदाह गृहको प्राविधिक अवस्था, मर्मतका लागि आवश्यक बजेट, उपकरणको उपलब्धता तथा सञ्चालनमा आउन लागेको समयबारे मन्त्रालय र कोषले स्पष्ट योजना सार्वजनिक गर्नुपर्ने देखिन्छ।

सार्वजनिक सेवाका लागि निर्माण गरिएका संरचना बिग्रिएपछि महिनौँसम्म सञ्चालनमा नआउनु र एउटै मेसिनको भरमा सेवा सञ्चालन गर्नु व्यवस्थापकीय कमजोरी भएको भन्दै तत्काल समाधान खोज्नुपर्ने आवाज उठेको छ।

अन्तिम संस्कारजस्तो संवेदनशील सेवामा लापरबाही किन ?
विद्युतीय शवदाह गृह कुनै विलासिताको संरचना होइन। मृतकको अन्तिम संस्कारलाई सहज, व्यवस्थित र वातावरणमैत्री बनाउने उद्देश्यले यसको प्रयोग हुँदै आएको छ।

तर तीनवटा शवदाह गृह बनाएर दुईवटा बिग्रिएपछि मर्मतसम्भार नगरी एउटामात्र सञ्चालनमा राख्नुले सार्वजनिक सम्पत्तिको उपयोग र व्यवस्थापन प्रणालीमाथि नै प्रश्न खडा गरेको छ।

अब मन्त्रालय र पशुपति क्षेत्र विकास कोषले दुईवटा शवदाह गृह किन बिग्रिए, कहिलेदेखि बन्द छन्, मर्मतका लागि कति बजेट आवश्यक छ र कहिलेसम्म सञ्चालनमा आउँछन् भन्ने विषयमा स्पष्ट जवाफ दिनुपर्ने देखिन्छ।

मृतकको अन्तिम संस्कारका लागि समेत नागरिकले पालो र प्रतीक्षा गर्नुपर्ने अवस्था आउनु राज्यको सेवा प्रवाहका लागि सुखद संकेत होइन।

त्यसैले निवेदनमा गरिएको मागअनुसार बिग्रिएका दुवै विद्युतीय शवदाह गृहको तत्काल प्राविधिक परीक्षण, आवश्यक मर्मतसम्भार र पुनः सञ्चालनलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने देखिएको छ।